0
Δημοσιεύτηκε 19 Σεπ 2012, 14:58   /   ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
 
 

ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ;

Ανάμεσα στα πολλά και σοβαρά προβλήματα που μαστίζουν σήμερα την κοινωνία μας και απαιτούν άμεση αντιμετώπιση εντάσσεται-και μάλιστα σε πρωταρχική θέση- και ο σχολικός εκφοβισμός, η σχολική βία και η επιθετικότητα.

Είναι θεμελιακής σημασίας ζήτημα, αφού σχετίζεται με τα παιδιά μας και την υγιή συναισθηματική και ψυχολογική τους ανάπτυξη, με τις ανησυχίες τους, τους φόβους τους, τις πικρίες τους, τα «θέλω» τους, τις απογοητεύσεις τους, τις επιθυμίες τους, τις προσδοκίες τους, τις γενικότερες αναζητήσεις τους.
Επίσης, τους περιορισμούς που τους θέτει το οικογενειακό και το κοινωνικό περιβάλλον, την ιδιαίτερη εξελικτική φάση ανάπτυξης στην οποία βρίσκονται, τα προσωπικά τους προβλήματα σε συνδυασμό με την προσπάθεια να κάνουν σεβαστή την προσωπικότητά τους, να επιβάλλουν την κυριαρχία τους στον χώρο και να θωρακίσουν και προστατεύσουν τον εαυτό τους, καθώς και άλλα πολλά.
Σοβαρότατο λοιπόν το θέμα της επιθετικότητας στα σχολεία σήμερα με τεράστιες διαστάσεις και αρνητικές επιπτώσεις σε πολλούς τομείς.

Όμως με τι σχετίζεται η παρουσία του και γιατί έχει οξυνθεί τόσο πολύ στις μέρες μας; Και το κυριότερο, τι θα μπορούσε να γίνει, ώστε να αποφύγουμε τα χειρότερα;
Η γενικότερη αναστάτωση και κοινωνική ταραχή που επικρατεί σήμερα δεν θα μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστα τα εκπαιδευτικά μας ιδρύματα, αφού το σχολείο είναι ένας βασικός θεσμός της κοινωνίας μας και ως εκ τούτου περνάει κρίση, όπως και πολλοί άλλοι καθιερωμένοι θεσμοί καθώς και αξίες.
Έτσι γίνεται λόγος για οικογενειακή κρίση, κοινωνική, πολιτική, κρίση πολιτισμού κ.ά. γενικές, αλλά θεμελιακές έννοιες που εκφράζουν μια γενικότερη κοινωνική σύγχυση και παρακμή που σίγουρα δεν έχει να κάνει μόνο με την εσωτερική ανάγκη του ατόμου για επιβίωση και άμυνα. Σχετίζεται με πολύ βαθύτερες αιτίες.
Η μεγάλη έκταση που έχει πάρει στις μέρες μας αυτό το φαινόμενο μαρτυρά τη δυσλειτουργία και την αστάθεια σε αρκετούς τομείς της ζωής. Είναι σίγουρα δύσκολο να μελετήσει και να αναλύσει κανείς αυτό το φαινόμενο, αλλά φαίνεται ότι η συμπεριφορά αυτή των νέων μας εκδηλώνεται ως απάντηση και αντίδραση στο εχθρικό, αυταρχικό και απρόσφορο πολλές φορές περιβάλλον του σχολείου, στην έλλειψη διαλόγου, οργανωμένων μέσων διδασκαλίας, κινήτρων, δημιουργικής απασχόλησης, σεβασμού της προσωπικότητάς τους, αυτονομίας και πρωτοβουλιών κ.ά.
Όμως και στην οικογένεια όπου μεγαλώνουν οι νέοι μας δεν γίνεται πάντα η σωστή δουλειά. Δεν μαθαίνουμε στα παιδιά μας να σέβονται πρώτα τον εαυτό τους, έτσι ώστε να μπορέσουν να σεβαστούν το συμμαθητή τους, το δάσκαλό τους, το σχολείο τους, το περιβάλλον καθώς και ό, τι σχετίζεται μαζί τους, για να μπορέσουν να αναπτυχθούν με ισορροπία και καλή συναισθηματική και ψυχική υγεία.
Εμείς οι γονείς και οι δάσκαλοι που ερχόμαστε σε άμεση επαφή μαζί τους δεν γινόμαστε πάντα φωτεινά παραδείγματα, δεν τα διδάσκουμε με το παράδειγμά μας, δεν είμαστε πρότυπα γι΄αυτά ή όταν γίνεται τα παιδιά αφομοιώνουν ευκολότερα τα αρνητικά ερεθίσματα που λαμβάνουν, ίσως γιατί είναι ευκολότερο να ανταποκριθούν σε αυτά.
Πολλές φορές δεν τα συμβουλεύουμε, απλά επιβάλλουμε τις δικές μας απόψεις ως ακατάρριπτες αλήθειες. Δεν ανοίγουμε διάλογο ώστε να εκφράσουν τη γνώμη τους, τους πόθους τους και τις κρυφές τους επιθυμίες.
Δεν υποστηρίζουμε τη γνώμη μας επιχειρηματολογώντας, γεγονός που θα βοηθούσε τα παιδιά να αναπτύξουν την κρίση τους και τις δικές τους θέσεις, να μας αισθανθούν δίπλα τους ως συμμάχους τους, βοηθούς τους και όχι ως εχθρούς που θέλουν να τους τσαλακώσουν και να τους ποδοπατήσουν την ύπαρξη για να ικανοποιήσουν τον εγωισμό τους ή την αλαζονεία τους.
Με βάση όλη την προηγούμενη ανάλυση, γίνεται επιτακτική η ανάγκη άμεσης αντιμετώπισης της σχολικής επιθετικότητας και της βίας.
Τι θα μπορούσε να γίνει για ν” ανατραπεί αυτή η ξέφρενη πορεία και να επέλθει ισορροπία στα σχολεία;
  • Αρχικά θα μπορούσαν να γίνουν οργανωμένα επιμορφωτικά σεμινάρια σε γονείς, δασκάλους, καθηγητές και γενικότερα σε όσους σχετίζονται με τα παιδιά, για την πρόληψη και αντιμετώπιση φαινομένων τέτοιου είδους.
  • Αποφεύγουμε βίαιες αντιδράσεις και συμπεριφορές, γιατί η βία γεννάει συνήθως βία, που μακροπρόθεσμα είναι δυνατόν να αναπαραχθεί στο σχολικό χώρο.
  • Πρέπει να θέτουμε όρια στα παιδιά μας για το τι μπορούν και τι δεν επιτρέπεται να κάνουν. Τι είναι θεμιτό και τι όχι. Τι είναι σωστό και σεβαστό και τι επικριτικό.
  • Θα πρέπει να είμαστε σταθεροί στις απόψεις μας και στις τοποθετήσεις μας απέναντί τους και όχι να διατυπώνουμε ασαφείς και ασυνεπείς κρίσεις.
  • Θα πρέπει να συμβουλευτούμε κάποιον ειδικό όταν κρίνουμε ότι μια κατάσταση έχει βγει εκτός ελέγχου και υπάρχει μια γενικότερη δυσφορία.
  • Σε περίπτωση έντονης έκρηξης θυμού προσπαθούμε να ηρεμήσουμε το παιδί και καλούμε άμεσα βοήθεια.
  • Θα πρέπει να είμαστε συναισθηματικά κοντά στα παιδιά μας και τα παιδιά να το εισπράττουν αυτό, για να μπορούν να μας μιλάνε ελεύθερα για το τι συμβαίνει στο σχολικό χώρο.
  • Να έχουμε στενή επαφή με τους σχολικούς ιθύνοντες και τους υπεύθυνους της τάξης των παιδιών μας.
  • Προσφέρουμε θετικά κίνητρα και διεξόδους στα παιδιά με τη συμμετοχή τους σε διάφορες δραστηριότητες της προτίμησής τους και εκδηλώσεις κάθε είδους, γεγονός που θα τα βοηθήσει να εκτονώνουν τη συσσωρευμένη ενέργειά τους, κυρίως στη δύσκολη φάση της εφηβείας.
  • Αποφεύγουμε, όσο μπορούμε, να έρχονται οι νέοι μας σε επαφή με ερεθίσματα αρνητικά( βίαια τηλεοπτικά έργα, παιχνίδια έντονα ανταγωνιστικά κ. ά.)που είναι δυνατόν μακροπρόθεσμα να μιμηθούν και να αναπαράγουν σε δεδομένη στιγμή και υπό κατάλληλες συνθήκες.
  • Τέλος, διδάσκοντας τα παιδιά μας με το σταθερό παράδειγμά μας ως πρότυπα και θετικοί ενισχυτές, με ειλικρίνεια, υπευθυνότητα, κατανόηση πολλή αγάπη και συναισθηματική θαλπωρή, θεωρώ ότι έχουμε λειάνει το έδαφος, ώστε σε δεδομένη στιγμή να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε οποιαδήποτε δυσκολία προκύψει με τα παιδιά μας και να βγούμε νικητές                                                  Της Σοφίας Σκλείδα
Και κάτι θετικό από πλευράς της πολιτείας

Τη δημιουργία παρατηρητηρίου για τη σχολική βία προανήγγειλε από τη Θεσσαλονίκη, όπου βρίσκεται, ο υφυπουργός Παιδείας Θεόδωρος Παπαθεοδώρου, ο οποίος συναντήθηκε με διευθυντές της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, τον αντιπεριφερειάρχη Θεσσαλονίκης και τους δημάρχους Θεσσαλονίκης, Θέρμης και Καλαμαριάς.

Το παρατηρητήριο θα δέχεται καταγγελίες και θα καταγράφει περιστατικά σχολικής βίας, ώστε στη συνέχεια να οργανωθούν οι αρμόδιοι εκπαιδευτικοί φορείς αναφορικά με την αντιμετώπιση του προβλήματος. «Μέχρι τώρα δεν υπήρχε μια επίσημη καταγραφή αναφορικά με το φαινόμενο. Με τον τρόπο αυτό θα μπορούμε πλέον να έχουμε στοιχεία και απτά παραδείγματα, ώστε να συζητούμε επί πραγματικών γεγονότων και να γνωρίζουμε ακριβώς το μέγεθος και το βαθμό του προβλήματος» σχολίασε ο αντιπεριφερειάρχης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, Μίμης Φωτόπουλος.

Ο ίδιος εκτίμησε ότι στις προθέσεις του υπουργείου είναι η δημιουργία του παρατηρητηρίου από τον ερχόμενο μήνα και σε πανελλαδικό επίπεδο. «Εμείς από την πλευρά μας θα βοηθήσουμε και θα στηρίξουμε με κάθε τρόπο την προσπάθεια που κάνει το υπουργείο, όπως κάναμε και μέχρι τώρα με την οργάνωση σχολικών αθλητικών και εκπαιδευτικών εκδηλώσεων για το θέμα της σχολικής βίας» πρόσθεσε.


Niki Giannoulidou